Gedoe in Bloemendaal over vragenrecht

Op 19 juni stuurde het college van B&W van Bloemendaal een wel hele krasse brief aan de gemeenteraad; het college is een beetje klaar met het gevraag van de gemeenteraad, kennelijk. Met een semi-geleerd betoog over de reikwijdte van de inlichtingenplicht die het college van B&W zou hebben op grond van de Gemeentewet, kondigt datzelfde college aan voortaan een boel vragen niet meer te gaan beantwoorden. Ze zullen voortaan niet meer ingaan op ‘verzoeken’ die niet goed zijn gemotiveerd, verzoeken waarbij er twijfels bestaan over de motieven van de vragensteller (vanwege belangenverstrengeling of zelfs maar de schijn ervan), waarbij de persoonlijke levenssfeer van ambtenaren in het geding zou kunnen komen (??), wanneer ze wel wat beters te doen hebben op het gemeentehuis dan achter nutteloze informatie voor een gemeenteraadslid aan te gaan (‘natuurlijke belemmeringen’) en zo nog wat andere gronden. En dat krijgt de gemeenteraad dan per brief besteld als mededeling over het beleid; het college is nog zo royaal de raad de mogelijkheid te geven dat beleid te bekrachtigen.

Nou gaat het daar al een tijdje niet zo lekker in Bloemendaal (ruzies tussen raad, burgemeesters en college, aangiftes over en weer, rechtszaken), maar deze brief lijkt me zeker niet het medicijn om de verhoudingen te verbeteren. Wat ook al niet helpt is dat het college het restrictieve vragenbeleid doet leunen op een werkelijk slecht rapport van de Landsadvocaat – zoals het college de analyse van het kantoor Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn (advocaten en notarissen) plechtig aankondigt. De landsadvocaat maar liefst – opdat de gemeenteraad maar onder de indruk zal zijn van het advies van het advocatenkantoor te Den Haag. Maar Pels Rijcken is niet de Raad van State, en het advies is sterk gekleurd. Pels Rijcken doet in het advies aan de gemeente Bloemendaal net alsof vragen van gemeenteraadsleden verzoeken zijn onder de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Maar, zelfs maar een halve blik op de wetsgeschiedenis en de staatsrechtelijke doctrine leert dat ze dat niet zijn. De gehoudenheid die het college van burgemeester en wethouders kent om inlichtingen te geven op grond van artikel 169 Gemeentewet reikt veel verder dan die om antwoord te geven op een Wob-verzoek. Ze staat in het teken van de verantwoordingsplicht van het college, en ze is ook een werkelijke plicht waar slechts in hoogst uitzonderlijke gevallen, verband houdend met het openbaar belang, van kan worden vrijgesteld. Je moet dan denken aan gevallen waarin het verstrekken van gevoelige persoonlijke gegevens tot ernstige benadeling van particulieren zou leiden of aan zaken die onder de rechter zijn, legde de regering eind jaren zestig uit in de toelichting bij de wet. In geen geval wilde de regering toen een lijstje maken. Weigering van inlichtingen is zo zwaarwegend dat daar per geval een afweging moet worden gemaakt (het is geen bevoegdheid, als in de Wob) en het is, als een college geen inlichtingen zou kunnen verschaffen, aan de gemeenteraad te bepalen of ze het met die afweging eens zijn. Pels Rijcken heeft – ik neem aan dat een advocatenkantoor dat mag doen – heel eenzijdig en uitkomstgericht lopen winkelen in de parlementaire stukken, zaken weggelaten, dingen erbij gesleept (artikel 68 Grondwet bijvoorbeeld, met voorbijgaan aan onwelkome delen van de recente wetsgeschiedenis van artikel 169 Gemeentewet), en die ongelukkige parallel gemaakt met de weigeringsgronden van de Wob. En zelfs als we in die Wob-parallel mee zouden gaan (wat strijd is met de wet, maar enfin), dan nog gaat het Bloemendaalse bestuur verder met zijn inlichtingenweigeringsgronden dan onder de Wob zou kunnen. Daar mag je namelijk helemaal niet vragen naar de motieven van de verzoeker, en die hoeft ook zijn belang niet te stellen. Het voorgestelde beleid van het gemeentebestuur van Bloemendaal zet de wereld op zijn kop, schermt met schijn-autoriteit, en – dat lijkt me nog het belangrijkst – bewijst de goede en juiste politieke verhoudingen binnen de gemeente allerminst een dienst: zo gaan we hier in het decentrale bestuur niet met elkaar om. Niet volgens de Grondwet, niet volgens de Gemeentewet, en niet volgens de normale democratische omgangsregels van eerbied en respect voor een volksvertegenwoordiging.

 

 

  1. De brief van het college van B&W 01 Brief College mbt reikwijdte art. 169 Gemeentewet 2018009623
  2. Het advies van Pels Rijcken 02 Advies landsadvocaat behorend bij Brief College mbt reikwijdte art. 169 Gemeentewet 2018009954
  3. Mijn eigen analyse (met achtergronden en bronnen) Het college van Burgemeester en wethouders van de gemeente Bloemendaal laat de gemeenteraad bij brief van 19 juni weten over haar voornemen niet langer alle inlichtingenverzoeken te hono

 

About wimvoermans

Meer nog te vinden op http://www.wimvoermans.nl/ en op facebook http://www.facebook.com/wim.voermans.58
This entry was posted in Algemeen, Politiek and tagged , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.